Göbeklitepe

Şanlıurfa yakınlarında yer alan ve yaklaşık 12.000 yıl öncesine tarihlenen Göbeklitepe, yerleşik hayata geçilmeden önce inşa edilmiş dünyanın bilinen en eski kült yapılar topluluğudur. "Tarihin sıfır noktası" olarak kabul edilen bu alan, insanlık tarihine dair bildiğimiz tüm kronolojiyi altüst etmiştir. 1. Tarımın ve yerleşik hayatın henüz başlamadığı bir dönemde, avcı-toplayıcı toplulukların böylesine devasa bir mimariyi nasıl organize ettiği. 2. Ağırlıkları 20 tona kadar çıkan devasa "T" biçimli sütunların, tekerlek veya yük hayvanları olmadan kilometrelerce öteden nasıl taşındığı. 3. Sütunlar üzerindeki aslan, akrep ve turna gibi hayvan kabartmalarının metal aletler kullanılmadan taş üzerine inanılmaz bir detayla işlenmesi. 4. Yapıların kullanım süreleri dolduğunda terk edilmek yerine, tonlarca toprak ve taşla bilinçli bir şekilde gömülerek "dondurulmuş" olması. 5. Bazı araştırmacıların, dikilitaşların diziliminin Sirius yıldızı veya Orion takımyıldızı gibi belirli gök cisimlerine göre hizalandığını iddia etmesi. 6. Sütunlardaki el ve kol figürlerinin stilize edilmiş insanları temsil etmesi, ancak bu figürlerin neden yüzsüz olarak tasvir edildiğinin bilinmemesi.